U koordinaciji s Moskvom i Beogradom, bosanskohercegovački entitet Republika Srpska ugrožava mir

Denis Bećirović, član Predsjedništva BiH, upozorava na činjenicu da organi vlasti Republike Srpske, jednog od entiteta zemlje koja se nalazi na vratima EU, prijete povratkom oružanog nasilja. Za ovog državnika, ovdje je stabilnost Evrope u pitanju.

Paralelno s početkom ruske agresije na Ukrajinu, organi vlasti jednog od bosanskohercegovačkih entiteta, Republika Srpska (RS), su intenzivirali destruktivne aktivnosti koje ozbiljno prijete miru i stabilnosti Bosne i Hercegovine. U direktnoj koordinaciji s Moskvom i Beogradom, organi vlasti RS-a napadaju na temeljne odredbe Općeg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini, potpisanog u Elizejskoj palati prije trideset godina.

Bosna i Hercegovina i regija Zapadnog Balkana sada se suočavaju s realnim prijetnjama ponovnog povratka oružanog nasilja. Organi vlasti entiteta RS povlače opasne poteze i otvoreno ugrožavaju nezavisnost, suverenitet i teritorijalni integritet države Bosne i Hercegovine. Nedavno je javnost saznala šokantnu informaciju da su čelnici entiteta RS ilegalno formirali radno tijelo za uništenje države Bosne i Hercegovine i destruiranje Dejtonsko-pariškog mirovnog sporazuma. Pored toga, Skupština entiteta RS je usvojila niz antidejtonskih zakona i odluka. Ove aktivnosti bi mogle otvoriti put u oružani sukob i nova stradanja. Zbog toga Zapad treba odlučno, konkretno i hitno reagirati.

Nacionalističke politike lidera Republike Srpske

Neke od najvećih država Zapada su već uvele sankcije čelnicima RS-a, procjenjujući da opasna nacionalistička politika lidera tog entiteta ugrožava domaći i regionalni mir. Zastupnici Evropskog parlamenta su također usvojili više rezolucija, pozivajući države članice EU da poduzmu identične mjere.

U tom kontekstu, veoma je važno da Francuska konkretnim potezima osudi rušenje Dejtonsko-pariškog mirovnog sporazuma. Kao jedna od država svjedoka međunarodnog sporazuma, Francuska ima međunarodnu obavezu u njegovoj zaštiti.

Nakon obnove ratom porušene države, uz podršku međunarodne zajednice, provedene su i neke od najvažnijih reformi u Bosni i Hercegovini. Ujedinili smo odbrambeni sistem, pravosuđe, porezni sistem i brojne druge institucije.

Danas se Bosna i Hercegovina nalazi pred vratima EU i NATO-a i aktivno radi na tome da postane njihova punopravna članica. To su naši strateški vanjskopolitički ciljevi, koje su jednoglasno definirali državni organi Bosne i Hercegovine. Nažalost, proruske snage u entitetu RS ugrožavaju postignute rezultate i pokušavaju blokirati evroatlantski i evropski put Bosne i Hercegovine.

Najviši sudovi Ujedinjenih nacija pravosnažno su presudili da je u Srebrenici 1995. počinjen genocid nad Bošnjacima u „Sigurnoj zoni Ujedinjenih nacija“. Presudama je utvrđeno da su genocid počinili vojska i policija RS, a da je Republika Srbija prekršila UN-ovu Konvenciju o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida. Također, širom Bosne i Hercegovine počinjeni su zločini protiv čovječnosti i drugi ratni zločini. Nažalost, sljedbenici iste ideologije i politike koja je odgovorna za genocid ponovo prijete Bosni i Hercegovini.

Otvoreni napad na nezavisnost

Rukovodstvo Republike Srbije se agresivno miješa u unutrašnje poslove Bosne i Hercegovine, kao i nekih drugih država u regiji. Jedan od dokaza moje tvrdnje je i usvojena Deklaracija tzv. svesrpskog sabora u Beogradu, 8. juna 2024. godine. Taj tekst je apsolutno suprotan praksi u demokratskom svijetu koji poštuje međunarodno pravo. Riječ je o direktnom napadu na nezavisnost, suverenitet i teritorijalni integritet države Bosne i Hercegovine.

Suštinski cilj rukovodstva Srbije je uništenje međunarodno priznate države Bosne i Hercegovine i pripajanje entiteta RS u sastav Srbije. Projekat velike Srbije nije prijetnja samo Bosni i Hercegovini, već i stabilnosti Evrope u cjelini. Od presudne je važnosti da sve države poštuju načelo o nepovredivosti državnih granica.

Republika Francuska je dokazani prijatelj multietničke Bosne i Hercegovine. Kao član Predsjedništva BiH, zahvaljujem se Francuskoj na svemu što je učinila i čini za mir i sigurnost svih građana moje zemlje.

Zapad ima potencijale i mehanizme da zaustavi širenje sukoba iz Ukrajine na Zapadni Balkan. Zato je važno da Zapad ne ponovi greške iz 1990-ih, kada je reagirao tek nakon počinjenog genocida nad Bošnjacima u srcu Evrope.

NATO je uspostavio mir 1995. i ima međunarodni mandat da zaštiti Dejtonsko-pariški mirovni sporazum. Prema ovom sporazumu, zadužen je za očuvanje mira, nezavisnosti, suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine.